Wat is steriel gefilterd water? Wat zijn steriele filters?

De vereisten voor steriel gefilterd water gaan verder dan de vereisten voor drinkwater. Steriel gefilterd water is van een bijzonder zuivere kwaliteit. Het wordt voornamelijk gebruikt in medische faciliteiten en in de medische productie. Het water wordt handmatig gefilterd met speciale filters. Volgens de FDA-definitie wordt steriel gefilterd water gedefinieerd als water met een kiemretentie van Log 7 = 99,99999 % van de testkiem Brevundimonas diminuta, de kleinste waterkiem.

Verontreinigingsrisico Waterleiding

Hoewel de waterleidingbedrijven in de meeste Europese landen hygiënisch streng gecontroleerd water leveren dat voldoet aan de eisen van de drinkwaterverordening, kan het voorkomen dat het water dat uit de kraan in het gebouw komt, besmet is met bacteriën of andere micro-organismen. De reden hiervoor zijn de waterleidingen in de gebouwen. Smalle buizen en complexe leidingsystemen met dode uiteinden verminderen de stroomsnelheid en verhogen de temperatuur van het water. Als het water over een langere periode niet stroomt, wordt het stilstaand water genoemd. Stilstaand water biedt ideale omstandigheden voor de vorming van biofilm. Deze kan bacteriën, amoeben, algen en andere micro-organismen bevatten waarin kiemen zoals legionella of pseudomonas ideale leefomstandigheden vinden. Deze ziektekiemen vormen een hoog infectierisico, met name voor immunocompromispatiënten. Om deze reden wordt steriel gefilterd water gebruikt voor de voorziening van immunocompromispatiënten.

Definitieve steriele filters en inline filters

In ziekenhuizen en andere medische faciliteiten worden terminaalfiltratie en inline filtersystemen op veel gebieden gebruikt. Bij de eindfiltratie wordt het percolaat op steriel gefilterd water behandeld met speciale filters die direct bij de watertoevoer worden geïnstalleerd (kranen, douchekoppen). Uiteindelijk betekent dat dat er geen technische componenten meer zitten tussen het filter en het gebruik van het drinkwater vanaf een afzuigpunt. Membraanfilters met een poriegrootte van 0,2 µm worden meestal gebruikt als eindfilters. De filters moeten geschikt zijn voor temperaturen van 60 °C en een druk tot 5 bar, omdat in drinkwaterinstallaties deze temperaturen en drukken kunnen optreden. Membraanfiltratie verandert de chemische samenstelling van het water niet.

Gebruik van steriele filters

Normaal gesproken worden steriele waterfilters geproduceerd en verpakt onder cleanroom-omstandigheden. Het gebruik van steriele filters is echter vereist voor speciale toepassingen. Steriele filters worden (gamma)gesteriliseerd na productie en verpakking. Bij dit sterilisatieproces worden de verpakte filters bestraald met radionuclide kobalt-60. Door het hoge penetrerende vermogen maakt dit proces de sterilisatie van verpakte materialen met een matige dichtheid mogelijk. Steriele filters hebben meestal een houdbaarheid van 2 jaar.

Dit zijn dus steriele filters, gesteriliseerde steriele waterfilters, bij wijze van spreken.

Voordelen door flexibel gebruik

Deze filters zijn snel en eenvoudig te installeren, zijn flexibel in gebruik en kunnen het risico van infectie voor patiënten en medisch personeel verminderen. In het geval van bevindingen worden steriele waterfilters geïnstalleerd, bijv. aan de waterkraan of douche, die zorgen voor een betrouwbare kiemretentie gedurende de gedefinieerde levensduur. De filters worden regelmatig vervangen - de respectievelijke filterlevensduur van de fabrikanten moet hier in acht worden genomen. Afhankelijk van de fabrikant worden wegwerp- of herbruikbare systemen aangeboden. Verzilverde of verkoperde filteruitgangen bieden extra microbiologische bescherming tegen bacteriële kolonisatie in sommige van de beschikbare filters. In het niet-medische veld worden waterfilters over het algemeen gebruikt voor legionellabevindingen. Doucheverboden in wooncomplexen of sluitingen (sporthallen en zwembaden) kunnen bijvoorbeeld worden vermeden, of seizoensgebonden hotels en vakantieoorden kunnen gebruik maken van eindfilters om hun gasten te beschermen.

Steriele filtratie is ook mogelijk in toevoersystemen

Voor sommige gebieden van klinische faciliteiten zijn inline filters die zich direct in het lijnsysteem bevinden nuttig. Er zijn inline filtersystemen die speciaal zijn ontwikkeld voor koudwaterinlaten in medische systemen. Deze techniek speelt bijvoorbeeld een belangrijke rol bij de voorbereiding van endoscopen. Steriele filtratie in het toevoersysteem van endoscopendesinfectoren (RDGE) door middel van speciale inline filters biedt effectieve bescherming tegen herbesmetting tijdens de laatste spoeling van endoscopen. Inline holle membraanfilters worden ook gebruikt voor de inlaten van de Geboortebaden.

Aanbevelingen voor het gebruik van steriel gefilterd water

De WHO beveelt eindwaterfiltratie aan als hygiënemaatregel voor risicogebieden in ziekenhuizen.1 In Duitsland heeft de Commissie voor ziekenhuishygiëne en infectiepreventie van het Robert Koch-instituut (KRINKO) het gebruik van eindwaterfilters aanbevolen voor de behandeling van patiënten met ernstige immuniteitsproblemen.² Het Franse ministerie van Volksgezondheid adviseert ook de installatie van 0,2 µm microfilters op bemonsteringspunten in risicogebieden.³ De filters worden daarom gebruikt in intensive care afdelingen, oncologische afdelingen, in het transplantatiegebied en in premature kinderafdelingen. Er zijn ook verschillende nationale aanbevelingen voor het gebruik van steriel gefilterd water in de endoscoopreprocessing.

Waterfiltratie heeft zijn waarde bewezen in de dagelijkse klinische praktijk

Steriel gefilterd water is goedkoop en kan in onbeperkte hoeveelheden worden gebruikt, bijvoorbeeld voor dagelijkse hygiëne of wondspoeling. Het voorkomen van infecties wordt steeds belangrijker in medische instellingen. Filtratie kan de incidentie van nosocomiale watergeassocieerde infecties in klinische omgevingen aanzienlijk verminderen, wat resulteert in aanzienlijke kostenbesparingen op de middellange en lange termijn. Daarom vertrouwen steeds meer medische instellingen op effectieve preventie door middel van steriele waterfilters.

 

 

1Legionella and the prevention of Legionellosis”, WHO Press, World Health Organization, Geneva/Switzerland, Editors: J. Bartram, Y. Chartier, JV Lee, K. Pond & S. Surman-Lee, 2007
2Empfehlung der Kommission für Krankenhaushygiene und Infektionsprävention beim Robert Koch-Institut (RKI) „Anforderungen an die Hygiene bei der medizinischen Versorgung von immunsupprimierten Patienten“, Bundesgesundheitsbl-Gesundheitsforsch-Gesundheitsschutz, 53:357-388, 2010
3Circulaire DGS/SD7A/SD5C-DHOS/E4 n° 2002/243 du 22/04/2002 relative à la prévention du risque ilé aux legionelles dans les établissements de santé, April 22nd, 2002