Verontreinigd drinkwater: ziek door water uit de kraan?

Mensen kunnen ziek worden van verontreinigd drink- of kraanwater.

Onder verontreinigd drinkwater wordt water verstaan dat ziekteverwekkers of andere bestanddelen bevat in een concentratie die gevaarlijk is voor de menselijke gezondheid.

Waterhygiëne als doorslaggevende factor

Zolang de voorschriften en eisen voor een onberispelijke waterhygiëne worden nageleefd, kan er over het algemeen van worden uitgegaan dat kraanwater in Nederland geschikt is voor menselijke consumptie.

In Nederland moeten tappunten van installaties waaruit geen drinkwater wordt geleverd, ook permanent en duidelijk worden gemarkeerd in overeenstemming met het Drinkwaterbesluit en de bijbehorende technische richtlijnen. Dit is bedoeld om te voorkomen dat dit water per ongeluk wordt gebruikt voor drinken, koken of persoonlijke hygiëne.

Wanneer wordt kraanwater een gevaar?

Kraanwater wordt niet alleen gebruikt om te drinken en te koken, maar ook voor persoonlijke hygiëne, het reinigen van voorwerpen die met voedsel in contact komen en andere huishoudelijke doeleinden. Een ziekte of infectie kan daarom oraal optreden, via wonden of door het inademen van fijne waterdruppels (aërosolen).

Het kan kritiek worden als de concentraties van bepaalde micro-organismen toenemen door een gebrek aan waterhygiëne (bijvoorbeeld stagnatie in drinkwaterleidingen, ongeschikte temperaturen voor koud of warm water, enz.) of technische defecten.

In het bijzonder moeten de volgende groepen ziekteverwekkers worden genoemd:

• Legionella: Deze bacteriën vermenigvuldigen zich optimaal in warm stilstaand water en kunnen ernstige infecties veroorzaken wanneer aerosolen worden ingeademd. U leest hier meer over op: Legionella in water: hoe verminder je de risico's.
• Pseudomonaden: De kiem Pseudomonas aeruginosa wordt bijzonder gevreesd in medische instellingen, omdat de sterke antibioticaresistentie het tot een van de gevaarlijke ziekenhuisbacteriën maakt. Details vindt u hier: Pseudomonaden in kraanwater.
• Coliforme bacteriën en E. coli: Deze worden beschouwd als indicatoren van verontreiniging en mogen niet aantoonbaar zijn in drinkwater. Alles hierover op: Coliforme bacteriën: E. coli, Enterobacter & meer.

Ons artikel Bacteriën en ziektekiemen in drinkwater: wat u moet weten geeft een algemeen overzicht van mogelijke ziekteverwekkers in drinkwater.

Symptomen: Ziek door kraanwater

De symptomen van verontreinigd kraanwater zijn sterk afhankelijk van de betreffende ziekteverwekker. Tekenen kunnen zijn:

• Maag-darmklachten (typisch voor fecale verontreiniging)
• Koorts en griepverschijnselen (vaak bij legionella-infecties)
• Wondinfecties
• Ontstekingen van de luchtwegen

Dergelijke symptomen duiden niet noodzakelijkerwijs op een ziekte veroorzaakt door drinkwater; onderzoek door een arts is essentieel.

Hoe groot is het risico om ziek te worden van kraanwater?

In Nederland worden de normen beheerst door het Drinkwaterbesluit en de Drinkwaterregeling, die de veiligheid van drinkwaterinstallaties waarborgen. Dit garandeert een hoge drinkwaterkwaliteit. Over het algemeen is de kwaliteit van het drinkwater daarom zeer hoog en moet het risico op ziekte als relatief laag worden ingeschat.

Mensen met een verzwakt immuunsysteem lopen echter een groter risico om ziek te worden van verontreinigd water – dit betekent dat het onderwerp waterhygiëne een nog grotere betekenis krijgt, vooral in zorginstellingen zoals ziekenhuizen of verzorgingstehuizen.