Handhygiëne: waterkwaliteit als onderschatte factor

Een goede handhygiëne – vooral in de vorm van correct handen wassen – behoort tot de meest doeltreffende maatregelen om infecties te voorkomen!

Dat geldt zowel in het dagelijks leven als in gevoelige omgevingen zoals ziekenhuizen, zorginstellingen of laboratoria.

Wanneer handhygiëne correct wordt uitgevoerd, beschermt zij betrouwbaar tegen de verspreiding van ziekteverwekkers.

Maar één belangrijk aspect wordt vaak over het hoofd gezien: de kwaliteit van het gebruikte water.

Goed handen wassen

Hoe je je handen op de juiste manier wast, wordt uitgebreid toegelicht door verschillende instanties – bijvoorbeeld het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM).

Ook binnen het Landelijk Coördinatiecentrum Infectieziektebestrijding (LCI-RIVM) zijn richtlijnen opgenomen over handhygiëne, die onder meer in zorginstellingen, scholen en laboratoria worden toegepast.

Deze aanbevelingen sluiten aan bij de Europese hygiënerichtlijnen en vormen de basis voor effectieve infectiepreventie in Nederland.

Wat vaak ontbreekt: aandacht voor de waterkwaliteit

Handhygiëne kan alleen betrouwbaar zijn als het gebruikte water zelf hygiënisch zuiver is.

Wanneer tijdens het handen wassen microbiologisch verontreinigd water wordt gebruikt, komen micro-organismen rechtstreeks op de huid terecht – ook als alle handelingen correct worden uitgevoerd.

In hygiënekritische omgevingen moet de drinkwaterhygiëne bij tappunten, zoals wastafels, daarom een vast onderdeel vormen van elk hygiënebeleid!

Hygiënerisico water

Drinkwater valt in Nederland onder strikte wettelijke eisen. De kwaliteitsnormen zijn vastgelegd in de Drinkwaterwet en nader uitgewerkt in het Drinkwaterbesluit.

Reeds de openbare watervoorziening wordt streng gecontroleerd, en toch kunnen micro-organismen in uitzonderlijke gevallen al vóór de huisaansluiting in het systeem terechtkomen – bijvoorbeeld na leidingbreuken, bouwwerkzaamheden of extreme weersomstandigheden. Wanneer deze micro-organismen ongemerkt in de gebouwinstallatie terechtkomen, neemt het risico op besmetting tot aan het tappunt toe.

Ook tussen de huisaansluiting en het tappunt kunnen hygiënische zwakke plekken ontstaan, zoals stagnatie of temperatuurproblemen. In leidingen, kranen en straalregelaars kunnen zich, afhankelijk van de omstandigheden, bijvoorbeeld biofilmen vormen die een ideale voedingsbodem zijn voor bacteriën zoals Pseudomonas aeruginosa of Legionella pneumophila. Dergelijke bacteriën worden regelmatig aangetroffen in stilstaand water, dode leidingen of zelden gebruikte tappunten.

Tijdens het handen wassen kunnen bacteriën en micro-organismen op de huid terechtkomen of via aerosolen worden ingeademd. Voor gezonde personen is dat meestal onschuldig, maar voor immuungecompromitteerde patiënten vormt dit een risico.

Drinkwaterhygiëne – voorkomen is het belangrijkste

Voor hygiënisch veilig drinkwater zijn de planning en installatie van het drinkwatersysteem, een correct gebruik van de installatie en een vooruitziend hygiëneconcept bepalend.

Of het nu gaat om nieuwbouw, verbouwingen, renovaties of na een uitbraak: wie de waterkwaliteit waarborgt, beschermt de hele hygiëneketen – vanaf het eerste contact!

Holger Eggert, Hoofd Productmanagement en Markontwikkeling bij Aqua free

Wanneer bouwkundige of organisatorische maatregelen niet volstaan, kunnen aanvullende beschermingsmaatregelen nodig zijn.

Extra bescherming met geteste waterfilters

Eindpuntwaterfilters zijn een doeltreffende onmiddellijke maatregel bij microbiologische afwijkingen in drinkwater – bijvoorbeeld bij Pseudomonas of Legionella. Bovendien zijn ze geschikt voor preventieve beveiliging van gevoelige tappunten, vooral in instellingen met kwetsbare doelgroepen.

De filters houden bacteriën betrouwbaar tegen – zelfs bij reeds besmette leidingen – en kunnen snel en zonder bouwkundige aanpassingen worden geïnstalleerd. Het verhelpen van de oorzaak bij microbiologisch afwijkend drinkwater moet echter altijd prioriteit hebben!

Voor de medische sector bieden onze herbruikbare steriele filters een betrouwbare en tegelijkertijd economische oplossing om kritische tappunten duurzaam te beschermen.

Sifons als infectiebron

Ook sifons of stankafsluiters vormen een potentieel hygiënerisico.

Sifons hebben de functie om te voorkomen dat lucht of geuren uit het afvalwatersysteem in de binnenlucht terechtkomen. Temperaturen tussen 20 °C en 40 °C (samen met het aanbod van voedingsstoffen en zuurstof) bevorderen echter de vorming van een biofilm aan de binnenwanden van een gewone sifon, wat kan leiden tot een verdere vermenigvuldiging van bacteriën in het afvalwatergedeelte.

Watergebonden micro-organismen uit het afvoersysteem kunnen uiteindelijk via terugstromende aerosolen uit de afvoer in het wasgedeelte terechtkomen. Ook op het gebied van sifons bestaan technische oplossingen om het risico te minimaliseren – bijvoorbeeld door speciale hygiëneoplossingen zoals de Aqua free HygieneSiphon.