Drinkwaterleidingen correct doorspoelen – waarom is het zo belangrijk?

Stromend drinkwater helpt om de kwaliteit binnen de drinkwaterinstallatie te behouden. Wanneer water daarentegen gedurende uren of dagen in de installatie stilstaat, kan de kwaliteit achteruitgaan.

Bij stagnatie kunnen namelijk:

• micro-organismen en bacteriën, die oorspronkelijk slechts in onschadelijke hoeveelheden in het drinkwater aanwezig waren, zich zo sterk vermenigvuldigen dat zij een gezondheidsrisico kunnen vormen;
• de temperatuur en het zuurstofgehalte van het water veranderen, wat de groei van micro-organismen verder kan bevorderen;
• biofilm zich aan de binnenwanden van de leidingen vormen wanneer water langere tijd stilstaat. In deze slijmlaag vinden bacteriën ideale omstandigheden om zich te vermenigvuldigen. Afzettingen en en andere water gerelateerde bacteriën kunnen zich in zulke biofilms sterk vermeerderen.

Daarom geldt de basisregel: “Drinkwater moet stromen!”

Aanbeveling voor het doorspoelen van drinkwaterleidingen

Water in drinkwaterinstallaties moet wekelijks worden ververst als tappunten langer dan een week niet zijn gebruikt. Volgens de Nederlandse regelgeving voor legionellapreventie moeten deze leidingen wekelijks worden gespoeld, waarbij het water moet stromen tot 10 seconden nadat een stabiele temperatuur is bereikt.

De operationele belasting van handmatig spoelen

De uitdaging ligt in de uitvoering. Handmatige spoelprogramma's zijn afhankelijk van mensen, en mensen werken in reële organisaties onder reële prestatiedruk. Medewerkers hebben behoefte aan duidelijke verantwoordelijkheden, voldoende tijd, toegang tot alle tappunten, betrouwbare registratie en een proces dat ook daadwerkelijk week na week kan worden volgehouden. Binnen een omvangrijk gebouwenbeheer is dat geen sinecure.

Het is één ding om te stellen dat elk weinig gebruikt tappunt met de voorgeschreven frequentie moet worden gespoeld. Het is iets heel anders om dit consistent te realiseren, bijvoorbeeld binnen een dynamische ziekenhuisomgeving met concurrerende prioriteiten, personele krapte, verbouwingen en periodieke operationele verstoringen.

Dit is geen pleidooi tégen spoelen. Het is een pleidooi tégen de misvatting dat spoelen eenvoudig is.

In de praktijk geldt: hoe complexer het vastgoed, hoe belangrijker het wordt om het onderscheid te zien tussen beleid en een betrouwbare uitvoering. Een spoelregime is immers slechts zo goed als de naleving ervan. Waar handmatige regimes moeilijk vol te houden zijn, kan aanvullende ondersteuning noodzakelijk zijn als organisaties willen dat deze beheersmaatregel daadwerkelijk effect sorteert en geen papieren werkelijkheid blijft.

Geautomatiseerde spoelsystemen als ondersteuning

Ook automatische spoelsystemen – zoals het compacte en zelfstandige systeem FLUSH 2.0 – bieden een preventieve bescherming tegen stagnatie en helpen de hygiëne van de drinkwaterinstallatie te waarborgen.

In gebieden met aanhoudend laag gebruik, tijdelijke sluitingen, gefaseerde openingen of ongunstig gelegen tappunten, kan geautomatiseerd spoelen helpen om de doorstroming consistenter te handhaven dan een regime dat volledig afhankelijk is van drukke teams die elke actie moeten onthouden en registreren. Correct toegepast is dit geen vervanging voor een goed ontwerp van de drinkwaterinstallatie; het is een praktische manier om het beoogde beheer te ondersteunen daar waar het vastgoed zelf consistentie bemoeilijkt.

Aanbeveling voor particuliere gebruikers

Ook particuliere gebruikers kunnen zich aan deze aanbeveling houden: na een langere afwezigheid – bijvoorbeeld na een vakantie of een weekend – is het verstandig om alle kranen volgens de aanbeveling door te laten stromen.

Dit geldt niet alleen voor woningen, maar ook voor campers en caravans. Wanneer het voertuig langere tijd niet wordt gebruikt, kan water in de leidingen en in de watertank stagneren. Daarom moeten alle leidingen na elke stilstandsperiode grondig worden doorgespoeld en moet de verswatertank regelmatig worden geleegd en gereinigd. Op die manier blijft het drinkwater ook onderweg hygiënisch in orde.

Waterfilters voor kraan en douche – extra bescherming bij hygiënische risico’s

Regelmatig doorspoelen is een cruciale maatregel om stagnatie te voorkomen en de drinkwaterhygiëne te behouden.

In bepaalde situaties is doorspoelen echter niet voldoende – bijvoorbeeld bij een bestaande verontreiniging, na renovaties of in gebouwen met oudere leidingen.

In zulke gevallen bieden waterfilters op kranen en douches een doeltreffende aanvulling: zij houden bacteriën betrouwbaar tegen en verminderen zo het risico op gezondheidsproblemen.

In gevoelige omgevingen zoals ziekenhuizen, zorginstellingen of kinderdagverblijven zijn zij een beproefde beschermingsmaatregel.

Maar ook in de privésfeer kunnen waterfilters voor extra bescherming zorgen, totdat de drinkwaterkwaliteit weer duurzaam is hersteld.